از کجا بفهمم انتخابم برای ازدواج درسته؟
انتخاب همسر یکی از مهمترین تصمیمهای زندگی است و طبیعی است که قبل از ازدواج سؤالهایی مثل این در ذهنمان شکل بگیرد:
«از کجا بفهمم انتخابم درسته؟»
«نکنه بعداً پشیمون بشم؟»
«از کجا بفهمم واقعاً برای هم مناسبیم؟»
«آیا همین که عاشقش هستم برای ازدواج کافیه؟»
واقعیت این است که هیچ روشی نمیتواند آینده یک ازدواج را با قطعیت پیشبینی کند. اما میتوان با بررسی دقیقتر شخصیت، ارزشها، سبک زندگی، مهارتهای ارتباطی، اهداف آینده و نحوه برخورد دو نفر با اختلافها، احتمال یک انتخاب مناسب را بیشتر کرد.
انتخاب درست لزوماً به معنی پیدا کردن یک انسان کامل نیست؛ یعنی پیدا کردن فردی است که ویژگیها، ارزشها و سبک زندگی او با شما سازگاری قابلقبولی داشته باشد و هر دو نفر برای ساختن رابطه سالم آمادگی داشته باشید.
فقط عاشق بودن برای ازدواج کافی است؟
عشق و علاقه برای یک رابطه مهم هستند، اما بهتنهایی تضمینکننده یک ازدواج موفق نیستند.
ممکن است شما کسی را بسیار دوست داشته باشید، اما در موضوعاتی مانند فرزندآوری، مسائل مالی، محل زندگی، رابطه با خانوادهها، سبک زندگی یا ارزشهای اساسی اختلاف زیادی داشته باشید.
از طرف دیگر، ممکن است رابطهای در ابتدا هیجان بسیار زیادی نداشته باشد اما دو نفر از نظر ارزشها، اهداف و شیوه زندگی سازگاری خوبی داشته باشند و بتوانند بهمرور صمیمیت عمیقی ایجاد کنند.
بنابراین هنگام انتخاب همسر، بهتر است دو سؤال را از هم جدا کنیم:
«آیا این فرد را دوست دارم؟»
و
«آیا میتوانم با این فرد یک زندگی مشترک سالم و پایدار بسازم؟»
پاسخ هر دو سؤال اهمیت دارد.
۱۰ نشانه که میتواند به شناخت بهتر انتخاب شما کمک کند
هیچکدام از این نشانهها بهتنهایی تضمینکننده موفقیت ازدواج نیستند، اما کنار هم میتوانند تصویر دقیقتری از رابطه به شما بدهند.
۱. میتوانید بدون ترس با او صحبت کنید
آیا میتوانید درباره ناراحتی، ترس، نیاز و خواسته خود با طرف مقابل صحبت کنید؟
اگر برای بیان نظر خود دائماً میترسید که مسخره، تحقیر، تهدید یا طرد شوید، این موضوع ارزش بررسی جدی دارد.
رابطه سالم به فضایی نیاز دارد که هر دو نفر بتوانند درباره مسائل مهم صحبت کنند.
۲. در اختلاف نظرها چگونه رفتار میکند؟
یکی از بهترین راههای شناخت فرد برای ازدواج، توجه به رفتار او هنگام اختلاف است.
وقتی با او مخالف هستید:
آیا به حرفتان گوش میدهد؟
آیا میتواند بدون توهین صحبت کند؟
آیا مسئولیت اشتباه خودش را میپذیرد؟
آیا سعی میکند مسئله را حل کند؟
آیا تهدید به جدایی میکند؟
آیا شما را تحقیر میکند؟
آیا قهر و سکوت طولانی را بهعنوان ابزار فشار به کار میبرد؟
هیچ زوجی همیشه با هم موافق نیستند.
مهم این است که با اختلاف نظر چه میکنید.
۳. ارزشهای اساسی شما به هم نزدیک است
لازم نیست در همه چیز شبیه هم باشید.
اما درباره موضوعات اساسی بهتر است تفاوتها را جدی بگیرید.
برای مثال:
دیدگاه درباره ازدواج
فرزندآوری
سبک زندگی
مسائل مالی
شغل و پیشرفت
محل زندگی
رابطه با خانوادهها
باورهای مهم
شیوه تربیت فرزند
مرزهای رابطه با دیگران
تفاوت در سلیقه معمولاً قابل مدیریت است.
اما تفاوت جدی در ارزشهای بنیادین ممکن است در آینده به تعارضهای مداوم تبدیل شود.
۴. برای آینده تصویر نسبتاً مشابهی دارید
از خودتان بپرسید:
«پنج یا ده سال آینده زندگیمان را چطور تصور میکنیم؟»
لازم نیست برنامه زندگی هر دو نفر دقیقاً یکسان باشد، اما اگر یکی زندگی آرام و کمریسک میخواهد و دیگری زندگی بسیار متفاوتی را دنبال میکند، بهتر است این تفاوت قبل از ازدواج روشن شود.
موضوعاتی مثل مهاجرت، فرزند، شغل، محل زندگی و سبک اقتصادی را نباید به بعد از ازدواج موکول کرد.
۵. در کنار او میتوانید خودتان باشید
اگر برای جلب رضایت طرف مقابل مجبور هستید دائماً شخصیت واقعی خودتان را پنهان کنید، باید درباره این رابطه بیشتر فکر کنید.
رابطه سالم به این معنا نیست که هیچ تغییری در خودمان ایجاد نکنیم.
اما قرار نیست برای حفظ رابطه، دائماً نقش بازی کنیم.
از خودتان بپرسید:
«آیا این فرد منِ واقعی را میشناسد و میپذیرد؟»
۶. مسئولیتپذیری دارد
مسئولیتپذیری فقط به داشتن شغل یا درآمد مربوط نیست.
فرد مسئولیتپذیر معمولاً میتواند اشتباه خود را بپذیرد، پیامد تصمیمهایش را ببیند و در صورت نیاز برای اصلاح رفتار خود اقدام کند.
اگر فردی همیشه دیگران را مقصر مشکلات زندگی خود میداند و هیچوقت مسئولیت رفتار خودش را نمیپذیرد، این ویژگی میتواند در زندگی مشترک مشکلساز شود.
۷. به مرزهای شما احترام میگذارد
«نه» گفتن نباید باعث تهدید، توهین یا فشار شود.
فرد مناسب برای ازدواج باید بتواند تفاوت بین علاقه و مالکیت را درک کند.
برای مثال:
حق انتخاب دوستان
حریم شخصی
ارتباط با خانواده
مسائل مالی
زمان شخصی
فضای مجازی
تصمیمهای شغلی
همه این موارد نیازمند گفتوگو و توافق هستند.
کنترل کردن تلفن همراه، رمزها، رفتوآمد یا ارتباطات اجتماعی را نباید با عشق اشتباه گرفت.
۸. درباره پول میتوانید با هم صحبت کنید
پول یکی از موضوعات مهم زندگی مشترک است.
قبل از ازدواج بهتر است درباره مواردی مثل:
درآمد
پسانداز
بدهی
نحوه خرج کردن
حساب مشترک یا جدا
کمک مالی به خانوادهها
خریدهای بزرگ
اهداف مالی
با یکدیگر صحبت کنید.
قرار نیست دیدگاه شما کاملاً یکسان باشد؛ مهم این است که بتوانید درباره تفاوتها به توافق برسید.
۹. رابطه شما فقط بر اساس هیجان نیست
هیجان و کشش اولیه میتواند بسیار قوی باشد، اما ازدواج در طول زمان به چیزهای دیگری هم نیاز دارد:
اعتماد
احترام
تعهد
مسئولیتپذیری
همکاری
ارتباط مؤثر
توانایی حل اختلاف
اگر تمام دلایل شما برای ازدواج به جملاتی مثل «خیلی دوستش دارم» یا «بدون اون نمیتونم زندگی کنم» محدود شده، بهتر است قبل از تصمیم نهایی ابعاد دیگری از رابطه را هم بررسی کنید.
۱۰. در کنار او احساس امنیت دارید
امنیت در رابطه فقط امنیت فیزیکی نیست.
امنیت عاطفی یعنی بتوانید بدون ترس از تحقیر یا تهدید، خودتان باشید، نظر بدهید و درباره نیازهایتان صحبت کنید.
اگر رابطه دائماً با ترس، تهدید، کنترل، تحقیر یا خشونت همراه است، این مسئله را نباید با عشق توجیه کرد.
قبل از ازدواج درباره چه موضوعاتی باید صحبت کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که زوجین قبل از ازدواج ساعتها درباره علاقه و احساسات خود صحبت میکنند، اما درباره مسائل مهم زندگی مشترک گفتوگوی کافی ندارند.
بهتر است درباره این موضوعات صحبت کنید:
فرزندآوری
آیا هر دو نفر فرزند میخواهیم؟
چه زمانی؟
اگر یکی از ما نظرش تغییر کرد چه میکنیم؟
درباره تعداد فرزندان چه نظری داریم؟
مسائل مالی
درآمد و هزینهها چگونه مدیریت شود؟
چه مقدار پسانداز لازم است؟
بدهی یا تعهد مالی وجود دارد؟
کمک به خانوادهها چگونه باشد؟
شغل
شغل هرکدام از ما چقدر زمان میگیرد؟
اگر شغل یکی از ما نیاز به جابهجایی داشت چه میکنیم؟
درباره اشتغال زن و مرد چه دیدگاهی داریم؟
خانوادهها
میزان رفتوآمد با خانوادهها چقدر باشد؟
خانوادهها تا چه حد در تصمیمهای زندگی دخالت داشته باشند؟
اگر بین همسر و خانواده اختلافی ایجاد شد چگونه برخورد کنیم؟
محل زندگی
کجا زندگی کنیم؟
مستقل یا با خانواده؟
آیا احتمال مهاجرت وجود دارد؟
اگر محل کار تغییر کرد چه تصمیمی میگیریم؟
رابطه عاطفی و جنسی
درباره صمیمیت چه انتظاری داریم؟
چطور درباره نیازهای عاطفی صحبت کنیم؟
اگر در رابطه جنسی مشکلی ایجاد شد، آیا میتوانیم درباره آن صحبت کنیم؟
این گفتوگوها ممکن است گاهی سخت باشند، اما ندانستن پاسخ آنها قبل از ازدواج میتواند هزینه بیشتری داشته باشد.
از کجا بفهمم دارم به خاطر ترس از تنهایی ازدواج میکنم؟
گاهی فرد به جای اینکه بپرسد:
«آیا این فرد برای من مناسب است؟»
فقط میپرسد:
«اگر با او ازدواج نکنم، آیا فرد دیگری پیدا میشود؟»
این دو سؤال کاملاً متفاوت هستند.
ترس از بالا رفتن سن، فشار خانواده، نگرانی از تنها ماندن یا مقایسه شدن با دوستان میتواند تصمیمگیری را تحت تأثیر قرار دهد.
ازدواج صرفاً برای فرار از تنهایی، تضمینی برای احساس رضایت و امنیت ایجاد نمیکند.
بهتر است تصمیم ازدواج بر اساس شناخت و سازگاری باشد، نه فقط ترس از اینکه «فرصت دیگری نداشته باشم».
آیا اختلاف زیاد بین دو نفر همیشه بد است؟
نه.
تفاوت همیشه مشکل نیست.
حتی بعضی تفاوتها میتوانند رابطه را جذابتر کنند.
مثلاً ممکن است یکی اجتماعیتر و دیگری آرامتر باشد.
مشکل زمانی جدیتر میشود که تفاوتها مربوط به موضوعات بنیادین باشند یا زوجین نتوانند درباره آنها مذاکره کنند.
مثلاً اگر یکی قطعاً فرزند بخواهد و دیگری قطعاً مخالف فرزندآوری باشد، این مسئله با تفاوت در سلیقه غذایی قابل مقایسه نیست.
بنابراین به جای اینکه فقط بپرسید:
«چقدر شبیه هم هستیم؟»
بهتر است بپرسید:
«در تفاوتهایمان چقدر میتوانیم با احترام و همکاری کنار هم زندگی کنیم؟»
آیا مشاوره پیش از ازدواج واقعاً لازم است؟
مشاوره پیش از ازدواج قرار نیست به جای شما تصمیم بگیرد که با چه کسی ازدواج کنید.
هدف آن میتواند کمک به شناخت بهتر خود، شناخت طرف مقابل، شناسایی نقاط قوت و تعارضهای احتمالی و بررسی موضوعاتی باشد که شاید در دوران آشنایی کمتر دیده شدهاند.
بهخصوص اگر درباره موضوعاتی مثل:
انتخاب بین چند گزینه
تفاوتهای فرهنگی یا خانوادگی
مسائل مالی
فرزندآوری
مهاجرت
رابطه با خانوادهها
تفاوتهای شخصیتی
یا آینده رابطه
تردید دارید، گفتوگو با متخصص میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کند.
مرور پژوهشها درباره برنامههای آموزش و مشاوره پیش از ازدواج نشان داده است که برخی مداخلات میتوانند مهارتهای ارتباطی و برخی شاخصهای رابطه را بهبود دهند؛ با این حال، هیچ برنامهای نمیتواند موفقیت یک ازدواج خاص را تضمین کند. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
چند سؤال مهم که قبل از ازدواج باید از خودتان بپرسید
قبل از اینکه تصمیم نهایی بگیرید، به این سؤالها صادقانه جواب دهید:
آیا میتوانم در کنار این فرد خود واقعیام باشم؟
آیا هنگام اختلاف میتوانیم بدون تحقیر و تهدید صحبت کنیم؟
آیا ارزشهای اصلی ما با یکدیگر سازگارند؟
آیا درباره آینده تصویر نسبتاً مشترکی داریم؟
آیا درباره پول، فرزند و خانوادهها صحبت کردهایم؟
آیا به مرزهای یکدیگر احترام میگذاریم؟
آیا این رابطه بر پایه شناخت است یا فقط هیجان و وابستگی؟
آیا اگر فشار خانواده و جامعه وجود نداشت، باز هم همین انتخاب را میکردم؟
آیا مشکلاتی را که امروز میبینم، واقعاً پذیرفتهام یا امیدوارم بعد از ازدواج تغییر کنند؟
سؤال آخر اهمیت زیادی دارد.
ازدواج بر اساس امید به تغییر دادن یکدیگر میتواند ریسک زیادی داشته باشد.
بهتر است فرد را تا حد امکان بر اساس رفتار فعلی و الگوی ثابت رفتاری او ارزیابی کنید، نه فقط قولهایی که برای آینده میدهد.
چند نشانه هشدار که نباید نادیده بگیرید
در کنار ویژگیهای مثبت، باید به نشانههای هشدار نیز توجه کنید.
مواردی مثل:
خشونت فیزیکی یا تهدید به خشونت
تحقیر و توهین مداوم
کنترل شدید
حسادت افراطی
اجبار
دروغگویی مداوم
پنهانکاری جدی
نپذیرفتن هیچ مسئولیتی
تهدید مکرر به ترک رابطه
بیاحترامی به مرزهای شما
سوءمصرف مواد یا رفتارهای پرخطر حلنشده
یا هر رفتاری که باعث شود دائماً احساس ترس یا ناامنی کنید
مواردی نیستند که صرفاً به امید ازدواج بهتر شوند.
اگر در رابطه خشونت یا تهدید وجود دارد، اولویت با امنیت و ارزیابی تخصصی شرایط است.
جمعبندی
هیچ تست یا نشانهای وجود ندارد که بتواند با اطمینان صددرصدی بگوید یک نفر «همسر مناسب» شماست.
اما میتوان احتمال یک انتخاب آگاهانه را افزایش داد.
برای شناخت بهتر انتخاب خود، فقط به میزان عشق و هیجان توجه نکنید.
بررسی کنید:
آیا ارزشهای اصلی شما سازگار است؟
آیا درباره آینده دیدگاه نزدیک دارید؟
آیا میتوانید با هم گفتوگوی سالم داشته باشید؟
آیا در اختلافها به یکدیگر احترام میگذارید؟
آیا مرزهای یکدیگر را رعایت میکنید؟
آیا درباره پول، فرزند، خانواده و سبک زندگی صحبت کردهاید؟
آیا در کنار این فرد احساس امنیت دارید؟
و آیا او را همانطور که امروز هست میپذیرید، نه فقط آنطور که امیدوارید در آینده بشود؟
انتخاب مناسب یعنی انتخابی آگاهانه، نه انتخابی بدون هیچ تردید و ترسی.
تردید قبل از ازدواج همیشه نشانه اشتباه بودن انتخاب نیست؛ گاهی نشانه این است که تصمیم برایتان مهم است. مهم این است که بدانید این تردید از کجا میآید و آیا پاسخ روشنی برای نگرانیهایتان پیدا کردهاید یا نه.
اگر درباره انتخاب همسر مطمئن نیستید
اگر در انتخاب همسر، سازگاری با طرف مقابل یا آینده رابطه دچار تردید هستید، مشاوره پیش از ازدواج با دکتر مریم موحدنژاد میتواند به شما کمک کند تا موضوعات مهم رابطه را دقیقتر بررسی کنید و با شناخت بیشتری برای تصمیم ازدواج اقدام کنید.
