از کجا بفهمم طرف مقابلم برای من مناسبه؟
اینکه «طرف مقابلم آدم خوبی هست یا نه؟» با اینکه «آیا برای من مناسب هست یا نه؟» دو سؤال متفاوت هستند. ممکن است فردی انسان مسئولیتپذیر، مهربان و موفقی باشد، اما در عین حال برای سبک زندگی، ارزشها یا نیازهای عاطفی شما انتخاب مناسبی نباشد.
شناخت درست قبل از ازدواج فقط به میزان علاقه یا احساسات شما محدود نمیشود. برای تصمیمگیری بهتر، لازم است شخصیت، ارزشها، سبک ارتباطی، اهداف آینده و نحوه برخورد فرد مقابل با اختلافات را هم بشناسید.
مناسب بودن در ازدواج یعنی چه؟
فرد مناسب لزوماً کسی نیست که دقیقاً شبیه شما باشد. تفاوت در شخصیت و علایق میتواند کاملاً طبیعی باشد. مسئله مهمتر این است که تفاوتهای شما تا چه اندازه قابل مدیریت هستند و آیا در موضوعات اساسی زندگی، هماهنگی کافی دارید یا نه.
بهتر است به جای اینکه فقط بپرسید:
«آیا دوستش دارم؟»
از خودتان بپرسید:
«آیا میتوانم با این فرد یک زندگی مشترک سالم و قابلقبول بسازم؟»
۱. ارزشهای اصلی شما چقدر به هم نزدیک است؟
ارزشها معمولاً در تصمیمهای مهم زندگی خودشان را نشان میدهند.
برای مثال درباره این موضوعات صحبت کنید:
خانواده و میزان ارتباط با خانوادهها
فرزندآوری و شیوه تربیت فرزند
شغل و میزان اهمیت پیشرفت کاری
محل زندگی
سبک زندگی
مسائل مالی
نقش زن و مرد در زندگی مشترک
مرزهای ارتباط با دوستان و خانواده
میزان استقلال فردی
باورها و سبک زندگی
قرار نیست درباره همه چیز دقیقاً یک نظر داشته باشید؛ اما اختلاف جدی در ارزشهای بنیادی میتواند در آینده به تعارضهای مکرر تبدیل شود.
۲. وقتی اختلاف نظر دارید، چگونه رفتار میکند؟
یکی از مهمترین چیزهایی که باید قبل از ازدواج ببینید، نحوه رفتار طرف مقابل هنگام اختلاف است.
آیا میتواند بدون توهین و تحقیر صحبت کند؟
آیا حاضر است حرف شما را بشنود؟
آیا همیشه میخواهد برنده بحث باشد؟
آیا هنگام ناراحتی تهدید به جدایی میکند؟
آیا قهر طولانی، سرزنش یا بیاحترامی را به عنوان ابزار فشار به کار میبرد؟
اختلاف نظر در هر رابطهای طبیعی است؛ چیزی که اهمیت دارد نحوه مدیریت اختلاف است.
۳. آیا کنار او میتوانید خود واقعیتان باشید؟
اگر برای حفظ رابطه مجبور باشید دائماً خودتان را سانسور کنید، مراقب واکنشهای او باشید یا از بیان نیازها و عقایدتان بترسید، لازم است این موضوع را جدی بگیرید.
در یک رابطه سالم، فرد باید بتواند بدون ترس از تحقیر یا طرد شدن درباره احساسات، خواستهها و نگرانیهایش صحبت کند.
البته «خود واقعی بودن» به معنای نادیده گرفتن مرزها و خواستههای طرف مقابل نیست؛ بلکه یعنی بتوانید بدون نقش بازی کردن، خودتان باشید.
۴. مسئولیتپذیری او را در عمل بررسی کنید
به وعدهها فقط گوش ندهید؛ رفتار فرد را در موقعیتهای مختلف ببینید.
برای مثال:
آیا به قولهایی که میدهد عمل میکند؟
اگر اشتباه کند، مسئولیت آن را میپذیرد؟
آیا همیشه دیگران را مقصر میداند؟
در کار و مسائل مالی چقدر مسئولیتپذیر است؟
در شرایط سخت چگونه تصمیم میگیرد؟
آیا رفتار او با حرفهایی که میزند هماهنگ است؟
شخصیت افراد را بیشتر از رفتارهای تکرارشوندهشان میتوان شناخت، نه از حرفهایی که در دوران آشنایی میزنند.
۵. رابطه او با خانوادهاش را بشناسید
خانواده مبدأ میتواند بر زندگی مشترک تأثیر زیادی داشته باشد.
لازم نیست طرف مقابل خانواده کاملاً بینقصی داشته باشد. مهمتر این است که آیا میتواند بین خانواده خودش و زندگی مشترک آینده مرز سالم ایجاد کند یا خیر.
مثلاً باید بدانید:
خانوادهها چقدر در تصمیمهای او دخالت میکنند؟
او در برابر دخالت خانواده چگونه برخورد میکند؟
آیا میتواند از تصمیم مشترک خود با همسرش دفاع کند؟
انتظار خانوادهها از عروس یا داماد چیست؟
قرار است بعد از ازدواج چه میزان رفتوآمدی داشته باشید؟
این موضوعات بهتر است قبل از ازدواج شفاف شوند، نه بعد از ایجاد مشکل.
۶. درباره مسائل مالی شفاف باشید
پول یکی از موضوعات مهم زندگی مشترک است و بهتر است صحبت درباره آن را به بعد از ازدواج موکول نکنید.
درباره مواردی مثل اینها صحبت کنید:
درآمد و وضعیت شغلی
پسانداز و بدهی
نحوه مدیریت هزینهها
میزان استقلال مالی
کمک مالی به خانوادهها
خرید خانه یا اجاره
سبک خرج کردن
اهداف مالی آینده
قرار نیست در دوران آشنایی تمام جزئیات مالی زندگی را حل کنید؛ اما باید تصویر نسبتاً روشنی از نگرش هر دو نفر نسبت به پول داشته باشید.
۷. درباره آینده، تصویر مشترکی دارید؟
ممکن است امروز رابطه بسیار خوبی داشته باشید، اما برای آینده مسیرهای کاملاً متفاوتی تصور کنید.
از یکدیگر بپرسید:
پنج یا ده سال آینده زندگیتان را چگونه تصور میکنید؟
درباره موضوعاتی مثل فرزند، محل زندگی، مهاجرت، شغل، ادامه تحصیل و سبک زندگی صحبت کنید.
اگر یکی از شما زندگی آرام و ثابت در شهر خودتان را بخواهد و دیگری مهاجرت و زندگی کاملاً متفاوتی را هدف قرار داده باشد، صرف علاقه عاطفی لزوماً این اختلاف را حل نمیکند.
۸. آیا در رابطه احساس امنیت میکنید؟
امنیت عاطفی یکی از پایههای رابطه سالم است.
اگر طرف مقابل دائماً شما را تهدید میکند، تحقیر میکند، کنترل میکند، به شما احساس گناه میدهد یا از ترس و ناامنی برای مدیریت رابطه استفاده میکند، این رفتارها را نباید صرفاً به حساب «علاقه زیاد» بگذارید.
کنترل کردن با دوست داشتن یکی نیست.
همچنین حسادت شدید، محدود کردن ارتباطات اجتماعی، بررسی مداوم تلفن همراه یا تلاش برای تصمیمگیری به جای شما میتواند نشانهای از رابطه ناسالم باشد.
۹. آیا میتوانید درباره موضوعات سخت با هم صحبت کنید؟
شناخت واقعی افراد فقط در گفتگوهای شیرین و عاشقانه اتفاق نمیافتد.
قبل از ازدواج باید بتوانید درباره موضوعات دشوار نیز صحبت کنید؛ حتی اگر گفتوگو در ابتدا کمی ناخوشایند باشد.
موضوعاتی مانند:
رابطه جنسی و انتظارات دو طرف
فرزندآوری
مسائل مالی
خانوادهها
شغل
گذشته عاطفی
محل زندگی
مرزهای ارتباطی
سبک تربیت فرزند
اگر دو نفر حتی درباره موضوعات مهم نمیتوانند گفتوگوی محترمانه داشته باشند، بهتر است این مسئله قبل از ازدواج جدی گرفته شود.
۱۰. مراقب ایده «بعداً درستش میکنم» باشید
یکی از اشتباهات رایج در انتخاب همسر این است که فرد با بعضی رفتارهای مشکلدار مواجه میشود اما امیدوار است بعد از ازدواج همه چیز تغییر کند.
مثلاً:
«الان خیلی عصبانی میشه، ولی بعد ازدواج آرومتر میشه.»
«الان مسئولیتپذیر نیست، ولی وقتی ازدواج کنیم تغییر میکنه.»
«الان خانوادهاش خیلی دخالت میکنن، ولی بعداً خودش جلوی آنها میایسته.»
ممکن است انسانها تغییر کنند، اما نباید تصمیم ازدواج را بر اساس شخصیتی که امیدوارید طرف مقابل در آینده پیدا کند بگیرید.
تصمیم مهمتر این است که ببینید آیا میتوانید با ویژگیهای فعلی او زندگی کنید یا خیر.
یک چکلیست ساده برای شناخت طرف مقابل
قبل از تصمیم نهایی، درباره این سؤالها صادقانه فکر کنید:
آیا کنار او احساس امنیت و آرامش دارم؟
آیا میتوانم بدون ترس درباره احساساتم صحبت کنم؟
آیا در اختلافات به من احترام میگذارد؟
آیا مسئولیت اشتباهاتش را میپذیرد؟
آیا ارزشهای اصلی ما به اندازه کافی نزدیک است؟
آیا درباره آینده، تصویر مشترکی داریم؟
آیا درباره مسائل مالی میتوانیم شفاف صحبت کنیم؟
آیا درباره خانوادهها و مرزهای آنها توافق داریم؟
آیا رفتار او با حرفهایش هماهنگ است؟
آیا او را همانطور که هست میپذیرم، یا امیدوارم بعداً تغییر کند؟
اگر پاسخ چند مورد از این سؤالها برایتان مبهم است، بهتر است قبل از تصمیم نهایی زمان بیشتری برای شناخت اختصاص دهید.
آیا علاقه برای ازدواج کافی است؟
علاقه و کشش عاطفی مهم هستند، اما به تنهایی برای یک ازدواج موفق کافی نیستند.
یک ازدواج پایدار معمولاً به مجموعهای از عوامل نیاز دارد؛ از جمله شناخت مناسب، توافق نسبی در ارزشها و اهداف، توانایی گفتوگو، مدیریت اختلاف، احترام متقابل و آمادگی برای مسئولیتهای زندگی مشترک.
به همین دلیل، تصمیم برای ازدواج بهتر است نه فقط با سؤال «چقدر دوستش دارم؟» بلکه با سؤالهای دقیقتری مانند «چقدر میتوانیم با هم زندگی کنیم؟»، «چقدر همدیگر را میفهمیم؟» و «در شرایط سخت چگونه با هم رفتار میکنیم؟» بررسی شود.
اگر هنوز مطمئن نیستید چه کار کنید؟
اگر با وجود علاقه به طرف مقابل، هنوز درباره مناسب بودن او برای ازدواج تردید دارید، لازم نیست فوراً تصمیم بگیرید.
مشاوره پیش از ازدواج میتواند کمک کند موضوعاتی که در دوران آشنایی کمتر دیده میشوند، به شکل ساختارمند بررسی شوند؛ از جمله تفاوتهای شخصیتی، ارزشها، انتظارات از ازدواج، سبک ارتباطی، مسائل خانوادگی و نگرانیهای فردی.
گاهی مسئله این نیست که «کدامیک از ما آدم بهتری است؟»؛ بلکه سؤال اصلی این است که «آیا این دو نفر برای ساختن یک زندگی مشترک با یکدیگر تناسب کافی دارند؟»
جمعبندی
برای تشخیص مناسب بودن طرف مقابل، فقط به احساسات و میزان علاقه توجه نکنید. رفتار او در شرایط اختلاف، میزان مسئولیتپذیری، ارزشهای شخصی، رابطه با خانواده، نگاه به پول، اهداف آینده، مرزهای فردی و توانایی گفتوگو را هم بررسی کنید.
همسر مناسب لزوماً کاملترین فرد نیست؛ فردی است که با او میتوانید یک رابطه سالم، محترمانه و واقعبینانه بسازید.
اگر برای انتخاب همسر دچار تردید هستید یا میخواهید رابطهتان پیش از ازدواج دقیقتر بررسی شود، استفاده از مشاوره پیش از ازدواج میتواند به شما کمک کند تصمیم خود را آگاهانهتر و بر اساس شناخت واقعی بگیرید.
